Mỹ lùi hạn điều tra Sở hữu trí tuệ (IP) với Việt Nam: Tích cực trong ngắn hạn

Mỹ lùi hạn điều tra Sở hữu trí tuệ với Việt Nam: tích cực ngắn hạn, rủi ro dồn về cuối tháng 2/2027

Ngày 09/11/2026, USTR lùi hạn kết luận cuộc điều tra Section 301 về sở hữu trí tuệ (IP) với Việt Nam thêm 3 tháng, từ 29/11/2026 sang 28/02/2027. Đây là hạn cuối theo luật, USTR không thể lùi tiếp. Hiện hàng Việt Nam đang chịu thêm 12,5% thuế Section 301 về lao động cưỡng bức. Mức này bất lợi 2,5 điểm % so với nhóm đối thủ 10% (Ấn Độ, Indonesia, Bangladesh, Campuchia…), nhưng thấp hơn khoảng 25 điểm % so với hàng Trung Quốc thuộc List 1–3. Song song, Việt Nam còn một cuộc điều tra về dư thừa công suất, hạn kết luận 11/03/2027.

Từ khi bị xếp “Quốc gia ưu tiên” (PFC) vào tháng 4/2026, Việt Nam đã sửa Luật SHTT, ban hành nhiều nghị định tăng chế tài và đẩy mạnh xử lý hình sự. Trong 9 tháng năm 2026, cả nước khởi tố 244 vụ án, tăng 467% so với năm 2025, gồm các vụ lớn như HiAnime, Xôi Lạc TV và máy tính Thánh Gióng. Kịch bản cơ sở là hai bên đạt thỏa thuận, gói cùng hiệp định thương mại đối ứng, và thuế giữ quanh 12,5%. Tiền lệ cũng nghiêng về hướng này: Trung Quốc (1995, 1996) và Ukraine (2013) đều không bị áp thuế. Rủi ro là Mỹ áp thuế bổ sung, theo diện rộng hoặc theo danh sách mặt hàng, với thời điểm áp dụng sớm nhất khoảng tháng 3–4/2027.

Trong ngắn hạn, dệt may, gỗ, thủy sản và cảng biển hưởng lợi nhờ có thêm thời gian chốt đơn hàng và khách Mỹ có thể nhập hàng sớm. Việc siết thực thi SHTT hỗ trợ nhóm nội dung số có bản quyền, bán lẻ hàng chính hãng và phân phối phần mềm. Nhà đầu tư cần theo dõi ba mốc: (i) 09/01/2027, hết hạn miễn trừ thuế và hoãn phí cảng với Trung Quốc; (ii) 28/02/2027, USTR kết luận điều tra IP; (iii) 11/03/2027, USTR kết luận điều tra dư thừa công suất.